„Podglądanie” ptaków

Birdwatching, czyli obserwowanie ptaków, jest niezwykle popularną formą spędzania wolnego czasu, szczególnie w krajach anglosaskich. Ptaki można obserwować w zasadzie cały rok, choć wiosna to zdecydowanie najlepszy okres.

Skrzydlaci mieszkańcy parku

Strzyżyk
(Troglodytes troglodytes)

Strzyżyka woleoczko, jednego z najmniejszych ptaszków w Polsce, najpewniej spotkacie nad wodą. Ruchliwy z charakterystycznie zadartym ogonkiem.

Kowalik
(Sitta europaea)

Kowalik ma doniosły głos, a najlepiej wypatrywać go na pniach drzew. To jedyny ptak, który potrafi po nich schodzić głową do dołu.

Mazurek
(Passer montanus)

Mazurek, albo wróbel polny, często mylony jest z wróblem domowym. Najłatwiej odróżnić go po czarnej plamce na policzku i brązowej czapeczce, których zwykły wróbel nie ma.

Rudzik
(Erithacus rubicola)

Jeden z najpospolitszych ptaków leśnych, choć mało poznany ze względu na dość skryty tryb życia, zwłaszcza w okresie lęgowym. Łatwo go poznać po rudym śliniaku.

Szczygieł
(Carduelis carduelis)

Jeden z najbarwniejszych naszych ptaków, a przy tym niezwykle szczebiotliwy. Najbardziej rzuca się w oczy jesienią i zimą, gdy żeruje w dużych stadach.

Gil
(Pyrrhula pyrrhula)

Mocno zbudowany ptak o wydatnej piersi i mocnym dziobie. Samiec ma czerwony brzuszek, samiczka zaś beżowy. Najczęściej widywany zimą, w okresie lęgowym raczej skryty.

kodeks etyczny obserwatora

Obserwując ptaki, ale i inne zwierzęta, należy przestrzegać kilku ważnych zasad. Nieodpowiedzialne zachowania mogą wyrządzić wiele szkód. Trzeba też pamiętać, że większość z ponad 460 gatunków ptaków występujących w Polsce, jest objęta ścisłą ochroną gatunkową. Dlatego jakiekolwiek szkodliwe działania podlegają karze.

Podstawowe zasady birdwatcher'a:

  • obserwacje prowadź w możliwie nieinwazyjny sposób,
  • nie podchodź do ptaków zbyt blisko, szczególnie zaś nie zaglądaj do gniazd (to niepotrzebny stres i zagrożenie, bo twoja obecność może wzbudzić zainteresowanie drapieżników),
  • nie rozpowszechniaj informacji o miejscach przebywania czy lęgu, zwłaszcza rzadkich gatunków,
  • nie niszcz i nie zaśmiecaj otoczenia ptaków,
  • nie wab zwierząt przy pomocy głosów, przede wszystkim zaś w okresie lęgowym (dezorientacja, stres i niepotrzebny ubytek energii)
  • nie nęć ptaków przez dokarmianie, dokarmianie dzikich zwierząt nieodpowiednim pokarmem może negatywnie wpływać na zdrowie i zachowanie ptaków,
  • obserwacje połącz z nauką na temat poszczególnych gatunków - ich życia, biologii, zwyczajów,
  • jeśli widzisz nieodpowiednie zachowanie innych - reaguj!
gołąb grzywacz
grzywacz
mysikrólik
mysikrólik
kwiczoł
kwiczoł
bogatka
bogatka
zięba
zięba
raniuszek
raniuszek

ekwipunek obserwatora

lornetka lub luneta

wygodne buty i ubranie

atlas ptaków

Śpiew ptaków

Ptaki śpiewają z różnych powodów. Wiosną najczęściej wydają głosy godowe i terytorialne. Śpiewające samce przywabiają trelami partnerki i przepędzają rywali. Niektóre dźwięki służą też do wzniecania alarmu i utrzymywania kontaktu z przedstawicielami swojego gatunku. Szczególnie rozbudowany język komunikacji mają sikory - bogatki, modraszki, ubogie, czarnogłówki czy sosnówki.

Podczas wychowywania potomstwa ptaki odzywają się już rzadziej. Dlatego późną wiosną i latem ucicha ptasi śpiew. Ma to zapewnić bezpieczeństwo ich młodym przed drapieżnikami.

Swój melodyjny śpiew ptaki zawdzięczają budowie silnie umięśnionej krtani dolnej. Wydostające się z płuc powietrze wprawia w drgania fałdy głosowe, czego efektem są wydawane dźwięki. Niektóre gatunki ptaków potrafią naśladować głosy innych ptaków, a nawet ludzką mowę. Na naszych terenach takimi ptakami mimetycznymi są szpak (Sturnus vulgaris) i sójka (Garrulus glandarius).

Inne pożyteczne zwierzęta parkowe

wiewiórka pospolita
wiewiórka pospolita
biedronka siedmiokropka, boża krówka
biedronka siedmiokropka, boża krówka
trzmiel
trzmiel, mylnie zwany "bąkiem"
krzyżak ogrodowy
krzyżak ogrodowy
jeż zachodni
jeż zachodni
kuna leśna
kuna leśna
kowal bezskrzydły
kowal bezskrzydły "tramwajarz"
rusałka pawik
rusałka pawik
kret europejski
kret europejski